ध्वजारोहणानंतर खरी शर्यत: कुंभाची ५१ टक्के कामे पूर्ण, मार्च २०२७ ची मुदत, साधुग्रामची फक्त ९४ एकर जमीन ताब्यात

ध्वज फडकल्यानंतर आता लक्ष ऑगस्ट-सप्टेंबर २०२७ मधील अमृतस्नानांपूर्वी उरलेल्या कामांकडे वळले आहे. वृत्त: ही बातमी टाइम्स ऑफ इंडियाची (३१ ऑक्टोबर, रात्री ११.४५ वाजता प्रसिद्ध) आहे. NTKMA किंवा महापालिकेचा अधिकृत प्रगती अहवाल आम्ही पाहिलेला नाही.

ही आमच्या ३१ ऑक्टोबरच्या महिनाभरात साधुग्रामची प्रगती दिसली नाही तर कुंभावर बहिष्काराचा इशारा या बातमीची पुढची अपडेट आहे.

महत्त्वाचे आकडे

• एकूण प्रगती: कुंभाशी संबंधित सुमारे ५१ टक्के कामे पूर्ण झाल्याचे NTKMA आयुक्त शेखर सिंह यांनी टाइम्स ऑफ इंडियाला सांगितले. मुदत मार्च २०२७ आहे. तिन्ही अमृतस्नानांपूर्वी कामे पूर्ण होतील, असे ते म्हणाले.
• एकूण खर्च: सुमारे ₹३५,००० कोटीची कामे; हा आकडा उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी ३१ ऑक्टोबरच्या सोहळ्यातही सांगितला (हिंदुस्तान टाइम्स).
• साधुग्राम, तपोवन: प्रशासनाला आता सुमारे १० लाख साधू येण्याची अपेक्षा आहे, २०१५ मध्ये ही संख्या सुमारे २ लाख होती. वसाहत १,४०० हून अधिक एकरांवर नियोजित आहे, पण महापालिकेच्या ताब्यात फक्त ९४ एकर आहे. त्यासाठी १९१ एकर कायमस्वरूपी संपादन आणि सुमारे १,१०० एकर तात्पुरते अधिग्रहण आवश्यक आहे. जमीन, शेतकऱ्यांशी चर्चा आणि मोबदल्याचे दर हे महत्त्वाचे टप्पे आहेत.
• रस्ते: सुमारे ३० रस्ते, जवळपास १५० किमी, ₹१,४०० कोटी. ६५ किमीचा बाह्य रिंग रोड (₹७,००० कोटींहून अधिक) प्रगतिपथावर आहे, पण निम्म्याहून अधिक जमिनीचे संपादन बाकी आहे. नाशिक-पुणे महामार्गावरील द्वारका सर्कल ते दत्त मंदिर या ६ किमी पट्ट्याचे काम निविदा होऊनही सुरू झालेले नाही.
• गोदावरी: महापालिका चार नवे मलनिस्सारण प्रक्रिया प्रकल्प उभारत असून मलवाहिन्या टाकत आहे. कुंभमेळा मंत्री गिरीश महाजन यांनी ₹२,२०० कोटीच्या गोदावरी पुनरुज्जीवन प्रकल्पाचा उल्लेख केला. महापालिका आयुक्त मनीषा खत्री म्हणाल्या की सर्व काँक्रीट कामे जानेवारी २०२७ पर्यंत पूर्ण होतील आणि मार्च २०२७ पर्यंत गोदावरी प्रदूषणमुक्त व स्नानयोग्य करण्याचे लक्ष्य आहे.

आधीच्या वृत्तांपेक्षा काय बदलले

• गोदावरीची मुदत: सप्टेंबरमध्ये खत्री यांनी स्नानयोग्य पाण्यासाठी मे २०२७ सांगितले होते आणि प्रकल्प ₹१,६०० कोटीचा असल्याचे वृत्त होते (आमची आधीची बातमी). नवे लक्ष्य मार्च २०२७ आहे आणि महाजन आता ₹२,२०० कोटी सांगत आहेत. हे आकडे वेगवेगळ्या वृत्तांतील असून त्यात वेगवेगळे घटक मोजलेले असू शकतात.
• साधूंची संख्या: साधू-महंतांनी ४०,००० साधूंच्या निवासाचा मुद्दा मांडला होता; टाइम्स ऑफ इंडियाच्या वृत्तात सुमारे १० लाख अपेक्षित असल्याचे म्हटले आहे. ही वेगवेगळ्या गटांची मोजणी असू शकते (आखाड्यांचे संत विरुद्ध सर्व साधू व अनुयायी).
• साधुग्रामचे एकर: आम्ही आधी १९१ एकर संपादनाची बातमी दिली होती (महापालिकेकडून १९१ एकर संपादन सुरू). १,४०० हून अधिक एकरांच्या आकड्यात तात्पुरत्या अधिग्रहणाची जमीनही आहे.

भाविकांसाठी याचा अर्थ

घाट, नदीच्या पाण्याची गुणवत्ता आणि साधुग्राम यांवर २०२७ चे स्नान किती सोयीचे होईल हे ठरेल. प्रवासाचे नियोजन करत असाल तर जानेवारी २०२७ (काँक्रीट कामे) आणि मार्च २०२७ (एकूण मुदत व नदीची गुणवत्ता) यांवर लक्ष ठेवा. रिंग रोडची प्रगती: आधीची अपडेट.

अधिक: ध्वजारोहण २०२६ हब