नाशिक कुंभ २०२७ पर्वणी स्नान दिनदर्शिका
अखेरचे अद्ययावत:
ऑक्टोबर २०२६ च्या ध्वजारोहणापासून जुलै २०२८ च्या समाप्तीपर्यंत नाशिक-त्र्यंबकेश्वर सिंहस्थ कुंभमेळा 2027 चे संपूर्ण वेळापत्रक येथे आहे. प्रत्येक तारीख NTKMA च्या अधिकृत कुंभमेळा आराखड्यातून (जून २०२६) किंवा १ जून २०२५ रोजी मुख्यमंत्र्यांच्या आखाड्यांसोबतच्या बैठकीत जाहीर झालेल्या वेळापत्रकातून घेतली आहे. काही संकेतस्थळांवर वेगळ्या तारखा दिसतात. येथील तारखा अधिकृत आहेत. "शाही स्नान" याला आता अधिकृतपणे "अमृत स्नान" म्हटले जाते. हा निर्णयही १ जून २०२५ च्या त्याच बैठकीत झाला (ANI). हे स्वतंत्र मार्गदर्शक संकेतस्थळ आहे, शासकीय नाही.
तीन अमृत स्नान एका दृष्टीक्षेपात
NTKMA आराखड्यानुसार हे सर्वात मोठे स्नानाचे दिवस आहेत:
- पहिले अमृत स्नान: सोमवार, २ ऑगस्ट २०२७, आषाढ सोमवती अमावस्या. नाशिकमध्ये रामकुंड आणि त्र्यंबकेश्वरमध्ये कुशावर्त.
- दुसरे अमृत स्नान (महाकुंभ स्नान): मंगळवार, ३१ ऑगस्ट २०२७, श्रावण अमावस्या. नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वर.
- तिसरे अमृत स्नान, नाशिक: शनिवार, ११ सप्टेंबर २०२७, भाद्रपद शुद्ध एकादशी. रामकुंड, वैष्णव आखाड्यांसाठी.
- तिसरे अमृत स्नान, त्र्यंबकेश्वर: रविवार, १२ सप्टेंबर २०२७, भाद्रपद शुद्ध द्वादशी (वामन द्वादशी). कुशावर्त, शैव आखाड्यांसाठी.
लक्षात ठेवा: २ ऑगस्ट ही आषाढ सोमवती अमावस्या आणि ३१ ऑगस्ट ही श्रावण अमावस्या आहे. काही ठिकाणी या दोन्हींची गल्लत केली जाते.
अमृत स्नानाच्या दिवशी खासगी वाहने बाहेरच्या पार्किंगमध्ये थांबतील आणि रामकुंड व त्र्यंबक मंदिर परिसर फक्त पादचाऱ्यांसाठी असेल. कसे पोहोचाल पाहा.
प्रारंभ: ऑक्टोबर २०२६
- शुक्रवार, ३० ऑक्टोबर २०२६: ग्रामप्रदक्षिणा, नाशिकमध्ये, ध्वजारोहणाआधी. सुमारे एक लाख भाविक येण्याची अपेक्षा असून मार्ग अजून निश्चित होत असल्याचे वृत्त लोकमत टाइम्सने (२७ सप्टेंबर २०२६) दिले. ३० ऑक्टोबर ते १ नोव्हेंबर रामकुंडावर धार्मिक कार्यक्रम होणार असल्याचे वृत्त आहे.
- शनिवार, ३१ ऑक्टोबर २०२६, दुपारी १२.०२: ध्वजारोहण. हीच सिंहस्थाची औपचारिक सुरुवात. पंचवटीतील रामकुंड आणि त्र्यंबकेश्वरमधील कुशावर्त येथे एकाच वेळी ध्वज फडकेल. तारीख आणि ठिकाणे NTKMA आराखड्यात आहेत. दुपारी १२.०२ च्या मुहूर्ताला कुंभमेळा मंत्री गिरीश महाजन यांनी दुजोरा दिला (ई-सकाळ, १९ सप्टेंबर २०२६) आणि राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू उपस्थित राहणे अपेक्षित असल्याचे सांगितले.
कुशावर्त तीर्थ ३० सप्टेंबरपासून नूतनीकरणासाठी भाविकांना बंद आहे. ते ३० ऑक्टोबरपर्यंत बंद राहील, असे जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद यांनी सांगितले (टाइम्स ऑफ इंडिया, २९ सप्टेंबर २०२६). ते ३१ ऑक्टोबरला खुले होईल, असे लोकमत टाइम्सचे (४ ऑक्टोबर २०२६) वृत्त आहे.
अधिक माहिती आमच्या ध्वजारोहण २०२६ पानावर आहे.
मुख्य मेळा कालावधी: जून ते सप्टेंबर २०२७
NTKMA आराखड्यात १५ जून ते ३० सप्टेंबर २०२७ हा "मुख्य मेळा कालावधी" म्हटला आहे, एकूण १०७ दिवस. तिन्ही अमृत स्नान याच काळात आहेत. या काळातील महत्त्वाच्या तारखा:
- शनिवार, २४ जुलै २०२७: साधुग्राम (आखाडा) ध्वजारोहण, आषाढ कृष्ण पंचमी, साधुग्राम.
- गुरुवार, २९ जुलै २०२७: नगरप्रदक्षिणा, आषाढ कृष्ण एकादशी, नाशिक. ही शहराभोवतीची मिरवणूक आहे, स्नान नाही.
- सोमवार, २ ऑगस्ट २०२७: पहिले अमृत स्नान (नाशिक व त्र्यंबकेश्वर)
- गुरुवार, १२ ऑगस्ट २०२७: विशेष पर्वणी (नाशिक)
- मंगळवार, १७ ऑगस्ट २०२७: विशेष पर्वणी (नाशिक)
- शनिवार, २८ ऑगस्ट २०२७: विशेष पर्वणी (नाशिक)
- मंगळवार, ३१ ऑगस्ट २०२७: दुसरे अमृत स्नान, महाकुंभ स्नान (नाशिक व त्र्यंबकेश्वर)
- शनिवार, ११ सप्टेंबर २०२७: तिसरे अमृत स्नान, नाशिक (रामकुंड)
- रविवार, १२ सप्टेंबर २०२७: तिसरे अमृत स्नान, त्र्यंबकेश्वर (कुशावर्त)
२४ जुलै, २९ जुलै आणि ऑगस्टमधील तीन विशेष पर्वण्या १ जून २०२५ रोजी जाहीर झालेल्या वेळापत्रकातील आहेत (ईटीव्ही भारत मराठी; नगरप्रदक्षिणेसाठी Rediff वरील PTI वृत्तही).
इतर पर्वण्या: नाशिक
सिंहस्थ सप्टेंबर २०२७ मध्ये संपत नाही. स्नानाचे दिवस जुलै २०२८ पर्यंत सुरू राहतात. NTKMA आराखड्यातील कालरेषा आलेखात नाशिकच्या इतर पर्वण्यांसह या तारखा आहेत:
- २८ ऑक्टोबर २०२७: शुद्ध पौर्णिमा
- २७ डिसेंबर २०२७: सोमवती अमावस्या
- २७ जानेवारी २०२८: शुद्ध प्रतिपदा
- १ फेब्रुवारी २०२८: वसंत पंचमी
- ९ मार्च २०२८: शुद्ध पौर्णिमा
- ५ एप्रिल २०२८: शुद्ध एकादशी
- २८ मे २०२८: विद्या अमावस्या
- २ जून २०२८: गंगा दशहरा
इतर पर्वण्या: त्र्यंबकेश्वर
त्र्यंबकेश्वरसाठी NTKMA च्या त्याच आलेखात या तारखा आहेत:
- १४ ऑक्टोबर २०२७: कोजागिरी पौर्णिमा
- १३ नोव्हेंबर २०२७: त्रिपुरारी पौर्णिमा
- २१ मार्च २०२८: पापमोचनी एकादशी
- २७ एप्रिल २०२८: अक्षय तृतीया
- १ मे २०२८: गंगा जन्मोत्सव
कुशावर्त, मंदिर दर्शन आणि नव्या घाटांच्या माहितीसाठी त्र्यंबकेश्वर कुंभ २०२७ पाहा.
समाप्ती आणि एकूण कालावधी
NTKMA आराखड्यात सिंहस्थ समाप्तीच्या दोन वेगळ्या तारखा आहेत:
- नाशिक: शनिवार, २९ जुलै २०२८
- त्र्यंबकेश्वर: सोमवार, २४ जुलै २०२८
आराखड्यानुसार मेळ्याचा एकूण कालावधी २० महिने ३ आठवडे (६३२ दिवस) आहे. इतर आकडेही सांगितले गेले आहेत: गिरीश महाजन यांनी "२२ महिने" असे म्हटले (ई-सकाळ, १९ सप्टेंबर २०२६), तर काही वृत्तपत्रांनी २१ महिने लिहिले. आम्ही NTKMA आराखडा प्रमाण मानतो.
पर्वणीचे मुहूर्त किती?
मुख्य दिवसांशिवाय संपूर्ण मेळ्यात स्नानाचे अतिरिक्त मुहूर्त आहेत. त्र्यंबकच्या संख्येबाबत स्रोतांत एकमत नाही:
- NTKMA आराखडा (जून २०२६): नाशिकमध्ये ४४ आणि त्र्यंबकमध्ये ३५ अतिरिक्त पर्वणी मुहूर्त.
- १ जून २०२५ चे वेळापत्रक (ईटीव्ही भारत मराठी): त्र्यंबकसाठी ५३.
अधिकृत यादीतून हे स्पष्ट होईपर्यंत आम्ही दोन्ही आकडे देत आहोत.
स्नानाच्या वेळा आणि चुकीच्या याद्या
- अमृत स्नानाच्या वेळा (तास) अजून जाहीर झालेल्या नाहीत. स्नानाच्या नेमक्या वेळांची कोणतीही यादी सध्या फक्त अंदाज आहे.
- काही संकेतस्थळांवर वेगळ्या तारखा आहेत. एका राष्ट्रीय वृत्त संकेतस्थळाने जून २०२५ मध्ये छापलेल्या यादीत ध्वजारोहण, पहिले अमृत स्नान आणि समाप्ती (फेब्रुवारी २०२८) वेगळ्या होत्या. प्रत्येक अधिकृत स्रोत त्याच्या विरुद्ध आहे.
- आणखी एका संकेतस्थळावर वार चुकीचे आहेत: ३१ ऑगस्ट २०२७ हा मंगळवार आणि ११ सप्टेंबर २०२७ हा शनिवार आहे.
या पानावरील तारखा अधिकृत आहेत. छोट्या यादीसाठी कुंभ २०२७ च्या तारखा पाहा.
द नाशिक कुंभ ही स्वतंत्र मार्गदर्शिका आहे, अधिकृत सरकारी संकेतस्थळ नाही.