नाशिक कुंभमेळा २०२७ ला कसे पोहोचाल

PIB (२५ जुलै २०२५) नुसार रेल्वे कुंभासाठी पाच स्थानके विकसित करणार आहे:

• नाशिक रोड
• देवळाली
• ओढा
• खेरवाडी
• कसबे सुकेणे

मनमाडचा या पाच स्थानकांत समावेश नाही.

नाशिक रोड स्थानकातील कामे

PIB नुसार नाशिक रोडवर फलाट क्रमांक ४ दोन्ही दिशांच्या गाड्यांसाठी तयार होईल, फलाट १ ची लांबी २४ डब्यांच्या गाडीसाठी वाढवली जाईल, १२ मीटरचा पादचारी पूल, स्टेबलिंग लाइन आणि गर्दी थांबवण्यासाठी मालधक्क्याचा (गुड्स शेड) वापर होईल.

फ्री प्रेस जर्नलच्या वृत्तानुसार, जुलै २०२६ मध्ये मध्य रेल्वेच्या भुसावळ विभागाने ९२ पैकी ९० प्रकल्पांना प्रशासकीय मान्यता मिळाल्याचे सांगितले. यात नाशिक रोडवर ९ नवे पादचारी पूल, ६ सरकते जिने, १६ स्वच्छतागृहे, ५१,००० चौ. मी. पेक्षा जास्त फलाट छत, देवळाली हे मुख्य संचालन केंद्र आणि मनमाड-इगतपुरी मार्गावर स्वयंचलित ब्लॉक सिग्नलिंग यांचा समावेश आहे.

विशेष गाड्या

PIB नुसार कामाख्या, हावडा, पाटणा, दिल्ली, जयपूर, बिकानेर, मुंबई, पुणे, नागपूर आणि नांदेड येथून विशेष गाड्यांचे नियोजन आहे. मेमू गाड्या आणि त्र्यंबकेश्वर, घृष्णेश्वर व ओंकारेश्वर या तीन ज्योतिर्लिंगांसाठी सर्किट गाडीही नियोजित आहे.

फेब्रुवारी २०२६ मध्ये DRM पुनीत अग्रवाल यांनी सांगितले की भुसावळकडून येणाऱ्या विशेष गाड्या ओढा, कसबे सुकेणे आणि खेरवाडी येथे थांबतील, तर मुंबईकडून येणाऱ्या गाड्या देवळालीला थांबतील (ETInfra वृत्त). म्हणजे तुमची गाडी नाशिक रोडला न थांबण्याची शक्यता आहे. या स्थानकांवरून एसटी बस पुढे नेतील (खाली पार्किंग आणि शटल हा भाग पाहा).

२०२७ च्या विशेष गाड्यांचे वेळापत्रक अजून जाहीर झालेले नाही. रेल्वे स्वतः जाहीर करेपर्यंत कोणत्याही गाडी क्रमांक किंवा वेळांच्या यादीवर विश्वास ठेवू नका.

नाशिकचे विमानतळ म्हणजे जानोरी येथील ओझर विमानतळ. टाइम्स ऑफ इंडियात (१८ ऑगस्ट २०२६) आलेल्या NTKMA आढाव्यानुसार येथून सध्या दिल्ली, अहमदाबाद, हैदराबाद आणि बंगळुरू येथे विमानसेवा आहे आणि रात्रीची उड्डाणेही होतात.

नवे एकात्मिक टर्मिनल ३१ मार्च २०२७ पर्यंत पूर्ण होणार आहे. याच आढाव्यानुसार:

• १७,८०० चौ. मी. टर्मिनल इमारत
• १.१५ लाख चौ. मी. अ‍ॅप्रन, एअरोब्रिजसह
• क्षमता ताशी सुमारे ३०० वरून सुमारे १,००० प्रवासी
• DGCA आणि BCAS च्या मान्यता मिळाल्या आहेत

परदेशी पाहुण्यांसाठी नाशिक, मुंबई, दिल्ली आणि इतर शहरांच्या विमानतळांवर मदत कक्ष उभारण्याचे NTKMA चे नियोजन असल्याचे हिंदुस्तान टाइम्सने (४ ऑक्टोबर २०२६) अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने दिले आहे.

याचा अर्थ: सध्या नाशिकहून फक्त चार शहरांसाठी विमानसेवा आहे. तुमचे शहर त्यात नसेल, तर दुसऱ्या विमानतळापर्यंत विमानाने येऊन पुढे रेल्वे किंवा रस्त्याने यावे लागू शकते. तिकीट काढण्यापूर्वी विमान कंपनीचे वेळापत्रक नक्की पाहा.

कुंभापूर्वी अनेक रस्त्यांची कामे पूर्ण व्हायची आहेत. सध्याची स्थिती:

• नाशिक ते त्र्यंबक रस्ता: २० किमी सहापदरी काँक्रीट रस्ता, खर्च ₹३५० कोटी. नवभारत लाइव्हच्या वृत्तानुसार (७ डिसेंबर २०२५) सार्वजनिक बांधकाम विभागाने काम सुरू करण्याचा आदेश दिला असून ३१ मार्च २०२७ पूर्वी काम पूर्ण करण्याचे लक्ष्य आहे. भूसंपादनामुळे दिंडी मार्ग पुढे ढकलला गेल्याचेही याच वृत्तात म्हटले आहे.
• द्वारका भुयारी मार्ग आणि उड्डाणपूल: द्वारका भुयारी मार्ग जानेवारी २०२७ अखेर पूर्णपणे खुला होईल आणि उड्डाणपूल डिसेंबर ते जानेवारीदरम्यान, असे NTKMA आयुक्त शेखर सिंह यांनी लोकमत टाइम्सला (२ सप्टेंबर २०२६) सांगितले. नाशिक-पुणे महामार्गावरील ६.४ किमीचा द्वारका ते दत्त मंदिर टप्पा मार्च २०२७ ची मुदत चुकवू शकतो, पण कुंभापूर्वी पूर्ण होईल, असे त्यांनी टाइम्स ऑफ इंडियाला (१७ सप्टेंबर २०२६) सांगितले.
• बाह्य रिंग रोड: ६६.१५ किमी, ₹७,९२२ कोटी. ७ टप्प्यांवर काम सुरू झाले असून सुमारे ३०% जमीन ताब्यात आली आहे, असे सिंह आणि MSIDC अधिकाऱ्याने सांगितले (टाइम्स ऑफ इंडिया, १७ सप्टेंबर २०२६). कुंभापूर्वी पूर्ण करण्याचे लक्ष्य आहे.

स्वतःच्या वाहनाने येणार असाल तर अमृत स्नानाच्या दिवसांचा मुख्य नियम लक्षात ठेवा: रामकुंड किंवा त्र्यंबक मंदिर परिसरापर्यंत वाहन नेता येणार नाही. पुढचा भाग वाचा.

NTKMA आणि एसटी महामंडळाने जून २०२६ मध्ये वाहतूक आराखडा मांडला (शेखर सिंह आणि एसटीचे विभागीय वाहतूक अधिकारी किरण भोसले, पुणेकर न्यूज, २ जून २०२६). मुख्य मुद्दे:

• खासगी वाहने बाहेरच्या पार्किंगमध्ये. अमृत स्नानाच्या दिवशी कार व इतर खासगी वाहने शहराबाहेर उभी करावी लागतील.
• पादचारी क्षेत्र. रामकुंड परिसर आणि त्र्यंबक मंदिराचा गाभा परिसर फक्त पायी चालण्यासाठी असेल.
• ४६ बाह्य पार्किंग हब उभारले जातील.
• एसटी ४,५०० बस चालवणार: ३,००० रस्त्यावरील शटलसाठी आणि १,५०० रेल्वे स्थानकांशी जोडणीसाठी.
• क्षमता: दररोज सुमारे ३३ लाख प्रवासी.
• GPS ट्रॅकिंग: एकात्मिक नियंत्रण कक्षातून (ICCC) बसवर लक्ष ठेवले जाईल.

४,५०० बसची विभागणी

रस्ता शटल (३,००० बस):

• ९०० नाशिकच्या बाह्य पार्किंगपासून आतल्या भागापर्यंत
• १,४८५ नाशिक ते त्र्यंबक
• ३२५ त्र्यंबकच्या अंतर्गत फेरीसाठी
• २९० राखीव

रेल्वे शटल (१,५०० बस):

• ५२० स्थानकांपासून आतल्या पार्किंगपर्यंत
• ६८० स्थानकांपासून त्र्यंबक
• ३०० राखीव

पार्किंगचे तीन टप्पे

NTKMA आराखड्यात पार्किंगचे तीन टप्पे आहेत: आउटर-१, आउटर आणि इनर. त्यांच्या दरम्यान शटल बस धावतील. सोप्या भाषेत: वाहन दूर उभे करा, बसने जवळ या आणि शेवटचा टप्पा पायी घाटापर्यंत जा.

याचा अर्थ: पार्किंग, बसची रांग आणि चालणे यासाठी वेळ ठेवा. सामान कमी ठेवा. चालायला सोयीचे बूट किंवा चपला घाला. प्रत्येक दिवसाच्या हबची नेमकी ठिकाणे आणि बस मार्ग अजून जाहीर झालेले नाहीत.

६ ऑक्टोबर २०२६ पर्यंत खालील गोष्टी कोणत्याही शासकीय स्रोताने जाहीर केलेल्या नाहीत:

• अमृत स्नानाच्या दिवशी वाहतूक व रस्ते बंदीचे आदेश
• २०२७ च्या विशेष गाड्यांचे वेळापत्रक
• घाटनिहाय गर्दी नियोजन
• पार्किंग हबची नेमकी ठिकाणे आणि दिवसनिहाय बस मार्ग

अधिकृत घोषणेआधी ही माहिती समाजमाध्यमांवर किंवा इतर संकेतस्थळांवर दिसली, तर ती अपुष्ट समजा. शासकीय आदेश आले की हे पान अद्ययावत केले जाईल.

• आधी कुंभ २०२७ च्या तारखा पाहा, म्हणजे कोणत्या दिवशी फक्त बसचे नियम लागू असतील ते कळेल.
• राहण्याच्या सोयीसाठी निवास हे पान पाहा.
• कुशावर्ताला जाणार असाल तर त्र्यंबकेश्वर कुंभ २०२७ वाचा.
• सामान, सुरक्षितता आणि इतर सूचनांसाठी भाविक मार्गदर्शक पाहा.