३० ऑक्टोबरला तपोवन ते रामकुंड धर्मध्वज ग्रामपरिक्रमा पार पडली; राष्ट्रपती कार्यालयाकडून आजच्या कार्यक्रमाला दुजोरा, रामकुंडाजवळ LED स्क्रीन
शुक्रवार, ३० ऑक्टोबरला धर्मध्वज ग्रामपरिक्रमा तपोवनातील मोदी मैदानापासून रामकुंडापर्यंत निघाली. त्यात तीन वैष्णव आखाड्यांचे प्रमुख, जगद्गुरू, चित्ररथ आणि हजारो भाविक सहभागी झाले (PTI, फ्री प्रेस जर्नल, ETV भारत). गर्दीच्या आकड्यांत फरक आहे: ETV भारत ३० हजारांहून अधिक सांगते, सनातन प्रभात ४० हजारांहून अधिक. राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू आज नाशिकमध्ये ध्वजस्तंभ पूजन, ध्वजपूजन आणि ध्वजारोहणाला उपस्थित राहून सार्वजनिक कार्यक्रमात भाषण करतील, याला राष्ट्रपती सचिवालयाने दुजोरा दिला आहे. थेट प्रक्षेपणासाठी रामकुंड, गाडगे महाराज पूल आणि कपालेश्वर मंदिर परिसरात LED स्क्रीन लावल्याचे वृत्त आहे.
ही बातमी ऐका
लेखक: The Nashik Kumbh Desk
3 मिनिटांत वाचा
पहिली घोषणा:

ध्वजारोहणाचा शनिवार-रविवार सुरू झाला आहे. धर्मध्वज नाशिकमधून मिरवणारी शोभायात्रा शुक्रवारी निघाली, आणि राष्ट्रपती कार्यालयाने त्यांचा आजचा कार्यक्रम जाहीर केला आहे. लेबल: "अधिकृत" म्हटलेली माहिती अधिकृत निवेदन किंवा अधिकृत खात्यातून आहे; बाकी सर्व वृत्तपत्रांतील वृत्त आहे.
ही आमच्या २३ ऑक्टोबरच्या ३० ऑक्टोबरची ग्रामप्रदक्षिणा: तपोवन ते रामकुंड मार्ग या बातमीचा पुढचा भाग आहे.
३० ऑक्टोबर: नाशिकमध्ये काय झाले
- रामतीर्थावर सकाळचे विधी (अधिकृत): जिल्हा माहिती कार्यालयानुसार शुक्रवारी सकाळी पालकमंत्री गिरीश महाजन आणि साधू-महंतांच्या उपस्थितीत रामतीर्थावर धार्मिक कार्यक्रम झाले. रामतीर्थावर पुरोहित संघाच्या ध्वजस्तंभाची प्राणप्रतिष्ठापना झाली, असे महाजन यांनी लिहिले.
- तीन दिवसांचे विधी (वृत्त, नवभारत): तीन दिवसांचा कार्यक्रम सकाळी ८.१५ वाजता ध्वजदंड स्थापनेने सुरू झाला, वेदमूर्ती भालचंद्र शौचे गुरुजी आणि पंडित वैभव दीक्षित यांच्या मार्गदर्शनाखाली. रविवार, १ नोव्हेंबरला उत्तरांग हवन, पूर्णाहुती, अवभृथ स्नान आणि कर्मसमर्पणाने सांगता होईल.
- शोभायात्रा (वृत्त): तपोवनातील मोदी मैदानापासून निघालेल्या शोभायात्रेची रामकुंडावर सांगता झाली, आणि तिथे गोदावरी आरती झाली (PTI, फ्री प्रेस जर्नल). ETV भारतनुसार मार्ग: पंचमुखी हनुमान मंदिर, काट्या मारुती चौक, गणेशवाडी, गाडगे महाराज पूल, रविवार कारंजा, चांदीचा गणपती, व्हिक्टोरिया पूल आणि मालेगाव स्टँड.
- कोण सहभागी: ETV भारतनुसार चार जगद्गुरू, तीन आखाड्यांचे प्रमुख, स्थानिक साधू-महंत आणि ५० चित्ररथ. सनातन प्रभात दिगंबर, निर्मोही आणि निर्वाणी आखाडे, जगद्गुरू नरेंद्राचार्य, माध्वाचार्य आणि ज्ञानदास महाराज यांच्यासह महाजन, कुंभ आयुक्त शेखर सिंह, जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद आणि महापौर हिमगौरी आडके यांची नावे देते.
- पोलीस: ५ हजारांहून अधिक पोलीस तैनात (वृत्त, सनातन प्रभात).
- PTI नुसार महाजन म्हणाले (इंग्रजीतून अनुवाद): "जगभरातून कोट्यवधी भाविक नाशिक आणि त्र्यंबकेश्वरला येणे अपेक्षित आहे."
- मुख्यमंत्री नाशिकमध्ये (अधिकृत): मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी शुक्रवारी रात्री रामतीर्थावर जाऊन पूजा केली आणि महाजन यांच्यासह तयारीची पाहणी केली, असे मुख्यमंत्री कार्यालयाने कळवले. उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि सुनेत्रा पवारही शुक्रवारी रात्री दाखल झाले (महाराष्ट्र टाइम्स).
- हवामान (अधिकृत): IMD मुंबईने शुक्रवारी सायंकाळी ७ वाजता नाशिक जिल्ह्यात तुरळक ठिकाणी मेघगर्जनेसह हलक्या पावसाचा यलो नाउकास्ट इशारा दिला, जो जिल्हा माहिती कार्यालयाने शेअर केला.
३० ऑक्टोबर: त्र्यंबकेश्वर
त्र्यंबकची शोभायात्रा कुशावर्तावरून ११ चित्ररथ, साधू-महंत, आदिवासी नृत्यपथके, चार उंट आणि चार घोड्यांसह नियोजित होती (साईमत लाइव्ह). वेळेबाबत वृत्तांत फरक आहे: दुपारी ३ (आपलं महानगर) किंवा दुपारी ४ (साईमत लाइव्ह). जिल्हा माहिती कार्यालयाने रोषणाईने सजलेल्या कुशावर्ताची छायाचित्रे दिली. त्र्यंबकची शोभायात्रा कशी पार पडली, याचे वृत्त आम्हाला अजून मिळालेले नाही.
आज, ३१ ऑक्टोबर: राष्ट्रपतींचा कार्यक्रम
- अधिकृत (राष्ट्रपती सचिवालय, DD न्यूज व PTI मार्फत): राष्ट्रपती नाशिकमध्ये सिंहस्थ महाकुंभाच्या ध्वजस्तंभ पूजन, ध्वजपूजन आणि ध्वजारोहणाला उपस्थित राहतील आणि सार्वजनिक कार्यक्रमात भाषण करतील. १ नोव्हेंबरला त्या हरियाणातील कुरुक्षेत्रला असतील.
- वृत्तांतील वेळा: रामकुंडावर सुमारे सकाळी ११.३० वाजता आगमन (ETV भारत); सकाळी ११ ते दुपारी १२.३० विधी आणि दुपारी १२.०२ वाजता ध्वजारोहण (नवभारत).
- ध्वजारोहणानंतर (वृत्त): त्या त्र्यंबकेश्वरला जाऊन कुशावर्तावर पूजा करतील, नाशिकच्या महाराष्ट्र पोलीस अकादमीत विश्रांती घेतील आणि सायंकाळच्या गोदा आरतीला परत येतील (महाराष्ट्र टाइम्स).
- पाहुणे: महाराष्ट्र टाइम्सनुसार सुमारे दीड हजार व्हीआयपी, त्यात राज्यपाल, मुख्यमंत्री, दोन्ही उपमुख्यमंत्री आणि डझनभर मंत्री. आमच्या ३० ऑक्टोबरच्या बातमीत निमंत्रितांची संख्या १,३१७ होती; ETV भारतच्या वर्गवार यादीची बेरीज सुमारे १,२०० येते.
- गर्दी: सोहळा आणि सायंकाळच्या आरतीला सुमारे एक लाख भाविक (वृत्त, नवभारत). सर्वसामान्यांना अजूनही रामकुंडात उतरता येणार नाही.
जवळ पोहोचता आले नाही तर कुठे पाहाल
ETV भारतनुसार थेट प्रक्षेपणासाठी रामकुंड, गाडगे महाराज पूल आणि कपालेश्वर मंदिर परिसरात LED स्क्रीन उभारल्या जात आहेत, आणि घाटांवर DMX पिक्सेल व 3D मॅपिंग रोषणाई आहे. NTKMA किंवा जिल्हा माहिती कार्यालयाची अधिकृत लाइव्ह-स्ट्रीम लिंक आम्ही पाहिलेली नाही. ती आल्यावर थेट अपडेट पानावर देऊ.
स्रोतांमध्ये फरक
- शोभायात्रेतील गर्दी: ETV भारत ३० हजारांहून अधिक; सनातन प्रभात ४० हजारांहून अधिक; PTI आणि फ्री प्रेस जर्नल "हजारो". आधी सुमारे एक लाखाचा अंदाज होता.
- सुरुवातीची वेळ: दुपारी २ (फ्री प्रेस जर्नल) किंवा दुपारी ३.३० (सनातन प्रभात).
- रस्ता की हेलिकॉप्टर: राष्ट्रपती नाशिक-त्र्यंबक प्रवास कसा करतील, हे आजच्या वृत्तांत नाही. पावसामुळे रस्तेमार्गाच्या आमच्या २९ ऑक्टोबरच्या बातमीला अजून अधिकृत दुजोरा नाही.
आज त्र्यंबक दर्शनाचे नियम: मंदिर आणि कुशावर्त सायंकाळी ६ पर्यंत बाहेरगावच्या भाविकांसाठी बंद. बाकी सर्व: ध्वजारोहण २०२६ हब.

