नाशिक कुंभ २०२७: राहण्याची सोय

NTKMA नुसार नाशिकमध्ये १,५०० पेक्षा जास्त हॉटेल खाटा आहेत आणि नाशिक व त्र्यंबक मिळून १०० हून अधिक धर्मशाळा आहेत. ही सोय पुरेशी नाही, असे NTKMA नेच म्हटले आहे (लोकमत टाइम्स आणि हिंदुस्तान टाइम्स, सप्टेंबर २०२६).

तुलनेसाठी: NTKMA आराखड्यानुसार अमृत स्नानाच्या एका दिवशी नाशिकमध्ये सुमारे १.५ कोटी आणि त्र्यंबकमध्ये ०.७५ कोटी भाविक येऊ शकतात. त्या दिवशी बहुतेकांना हॉटेलमध्ये जागा मिळणार नाही. म्हणूनच NTKMA टेंट सिटी आणि होमस्टेवर भर देत आहे.

याचा अर्थ: हॉटेल हवे असेल तर लवकर शोध सुरू करा आणि फक्त विश्वासार्ह माध्यमातूनच बुकिंग करा. एकाच दिवसात येऊन परत जाणे हाही एक पर्याय आहे. शटल बसच्या नियोजनासाठी कसे पोहोचाल हे पान पाहा.

NTKMA प्रयागराजच्या धर्तीवर टेंट सिटी उभारणार आहे, असे आयुक्त शेखर सिंह यांनी सांगितले (लोकमत टाइम्स, १ सप्टेंबर २०२६):

• निश्चित जागा: नाशिकमध्ये सुमारे ८० एकर आणि त्र्यंबकमध्ये ५० एकरांहून अधिक. तिसऱ्या जागेचा शोध सुरू आहे.
• सांडपाणी निचरा, पाणी आणि वीज NTKMA देईल.
• खाटा, स्नानगृहे आणि भोजनाची व्यवस्था खासगी चालक करतील.
• सुमारे २० आतिथ्य कंपन्यांशी चर्चा सुरू आहे.

याआधी टाइम्स ऑफ इंडियाने (३ जुलै २०२६) ५ ते ६ ठिकाणी सुमारे २५,००० तंबूंचे ("nearly 25,000 tents") नियोजन असल्याचे वृत्त दिले होते, तेव्हा जागा निश्चित नव्हत्या. हा आकडा फक्त वृत्तापुरता समजा.

खासगी टेंट सिटीसाठी नियम

फ्री प्रेस जर्नलच्या वृत्तानुसार NTKMA ने २९ सप्टेंबर २०२६ रोजी खासगी टेंट सिटीसाठी कार्यपद्धती (SOP) जाहीर केली:

• कोण अर्ज करू शकतो: खासगी जमीनमालक, किंवा जमीनमालकाशी नोंदणीकृत सामंजस्य करार (MoU) असलेला चालक.
• जमीन: किमान २ एकर, सलग, कोणताही बोजा नसलेली, नाशिक जिल्ह्यातील.
• कालावधी: मार्च ते डिसेंबर २०२७ या काळातच टेंट सिटी चालवता येईल. त्यानंतर सर्व काढून टाकावे लागेल.
• सुरक्षा व स्वच्छता: नदी किंवा नाल्यात सांडपाणी सोडायचे नाही, कचऱ्याचे वर्गीकरण, ELCB असलेली वीजजोडणी व पाहुणे येण्यापूर्वी तिची तपासणी, आणि आपत्कालीन आराखडा.
• अर्ज "shortly" म्हणजे लवकरच सुरू होतील. हे पान अद्ययावत करेपर्यंत अर्ज सुरू झाले नव्हते.

बुकिंग अ‍ॅप: मंजूर, पण अजून सुरू नाही

NTKMA ने Android व iOS अ‍ॅप आणि अधिकृत वेब पोर्टलसाठी ₹५ कोटी मंजूर केले आहेत (टाइम्स ऑफ इंडिया, ३ जुलै २०२६). हे अ‍ॅप फक्त टेंट सिटी बुकिंगसाठी आहे. त्यातून हॉटेल किंवा होमस्टे बुक होणार नाहीत. आमच्या माहितीनुसार अ‍ॅप आणि पोर्टल दोन्ही अजून सुरू झालेले नाहीत, आणि तंबूंचे कोणतेही अधिकृत दर जाहीर झालेले नाहीत.

सध्या नाशिकमधील सुमारे ६०० मालमत्ता Airbnb वर आहेत. ही संख्या किमान २,००० पर्यंत नेण्यासाठी NTKMA, Airbnb सोबत काम करत आहे आणि नागरिकांनी खोल्या भाड्याने द्याव्यात यासाठी मोहीम राबवणार आहे, असे शेखर सिंह यांनी सप्टेंबर २०२६ मध्ये सांगितले.

NTKMA आराखड्यात होमस्टे मालकांच्या "structured registrations" चा उल्लेख आहे. पण होमस्टे नोंदणीची कोणतीही प्रक्रिया किंवा धोरण अजून जाहीर झालेले नाही. मान्यताप्राप्त होमस्टेची अधिकृत यादी किंवा अधिकृत दर नाहीत.

याचा अर्थ: होमस्टे घेताना विश्वासार्ह प्लॅटफॉर्म वापरा, आधीच्या पाहुण्यांचे अभिप्राय वाचा आणि चॅटवरून अनोळखी व्यक्तीला आगाऊ पैसे देऊ नका.

NTKMA ला किमान ५ लाख परदेशी पाहुणे येण्याची अपेक्षा आहे, असे हिंदुस्तान टाइम्सने (४ ऑक्टोबर २०२६) अधिकाऱ्यांच्या हवाल्याने दिले. परदेशी नागरिकांसाठी स्वतंत्र निवास व्यवस्था नसेल. इतर भाविकांप्रमाणे ते हॉटेल किंवा खासगी टेंट सिटीत राहू शकतील.

परराष्ट्र मंत्रालय आणि दूतावासांच्या मदतीने नाशिक, मुंबई, दिल्ली आणि इतर शहरांच्या विमानतळांवर मदत कक्ष उभारण्याचे NTKMA चे नियोजन आहे. जिल्हाधिकारी आयुष प्रसाद यांनी परदेशात मेळ्याच्या "aggressive branding" बद्दल सांगितले.

तपोवनातील साधुग्राम हे आखाडे आणि साधूंच्या मुक्कामाचे ठिकाण आहे. ते सर्वसामान्य भाविकांच्या निवासासाठी नाही. जुलै २०२७ पासून साधू तेथे येऊ लागतील, अशी महापालिकेची अपेक्षा असल्याचे वृत्त टाइम्स ऑफ इंडियाने (४ ऑक्टोबर २०२६) दिले आहे.

सर्वसामान्य भाविकांसाठी NTKMA आराखड्यात दोन प्रकारचे साधे निवारे आहेत. आराखड्यात ते तात्पुरते (प्रस्तावित) म्हटले आहेत:

• भाविक ग्राम: पार्किंगच्या ठिकाणी ५०,००० जणांसाठी शेड.
• यात्री निवास: साधुग्रामजवळ ५०,००० जणांसाठी निवारा.

यांचे वाटप कसे होईल आणि शुल्क असेल का, हे अजून जाहीर झालेले नाही.

मोठ्या सोहळ्यांच्या वेळी बनावट बुकिंगच्या ऑफर खूप येतात. हे लक्षात ठेवा:

• तंबू, होमस्टे किंवा निवाऱ्यांचे कोणतेही अधिकृत दर जाहीर झालेले नाहीत. एखादे "अधिकृत दरपत्रक" दिसले तर ते NTKMA चे नाही.
• कोणताही अधिकृत ई-पास किंवा भाविक नोंदणी जाहीर झालेली नाही. काही अनधिकृत संकेतस्थळे याबद्दल लिहितात. असे दावे अपुष्ट समजा.
• NTKMA चे अधिकृत अ‍ॅप आणि पोर्टल अजून सुरू झालेले नाहीत. आज स्वतःला अधिकृत कुंभ बुकिंग सेवा म्हणवणाऱ्या अ‍ॅप किंवा साइटपासून सावध राहा.
• हे संकेतस्थळ स्वतंत्र आहे. आम्ही बुकिंग घेत नाही आणि पास विकत नाही.

अधिकृत माहितीसाठी विभागीय आयुक्तांच्या संकेतस्थळावरील NTKMA ची पाने पाहा. नव्या घोषणा आमच्या बातम्या पानावर मिळतील.

• आधी दिवस ठरवा: कुंभ २०२७ च्या तारखा पाहा.
• प्रवास, पार्किंग आणि शटल बससाठी कसे पोहोचाल पाहा.
• सामान, सुरक्षितता आणि इतर सूचनांसाठी भाविक मार्गदर्शक पाहा.
• ताज्या घडामोडींसाठी आमचे बातम्या पान पाहत राहा.