३०–३१ ऑक्टोबरची पोलिस वाहतूक अधिसूचना: गोदाघाट 'नो व्हेईकल झोन', ३१ ऑक्टोबरला सकाळी ६ ते मध्यरात्रीपर्यंत रामतीर्थाकडील रस्ते बंद, पर्यायी मार्ग आणि आठ वाहनतळ; अमृत स्नानाला सव्वा दोन कोटी भाविकांचा IIM नागपूरचा अंदाज

ध्वजारोहणाच्या दिवसांसाठी पोलिसांची वाहतूक अधिसूचना आली आहे. ती अजून जाहीर झाली नसल्याचे आम्ही २४ ऑक्टोबरला लिहिले होते (पार्किंग व मद्यविक्री बंदीची बातमी). वाहतूक शाखेचे पोलिस उपायुक्त चंद्रकांत गवळी यांनी ३० आणि ३१ ऑक्टोबरसाठी विशेष अधिसूचना जारी केल्याचे सकाळने २५ ऑक्टोबरला दिले. वृत्त: खालील तपशील सकाळमध्ये आलेल्या अधिसूचनेच्या सारांशावर आधारित आहे. अधिसूचना आम्ही स्वतः पाहिलेली नाही.

मुख्य मुद्दा: दोन्ही दिवस रामतीर्थ आणि संपूर्ण गोदाघाट 'नो व्हेईकल झोन' राहील.

शुक्रवार ३० ऑक्टोबर: धर्मध्वज मिरवणूक

• सकाळी ६ पासून मिरवणूक संपेपर्यंत निर्बंध. याचा अर्थ मिरवणूक सकाळी ६ ला निघेल असा नाही. आधीच्या वृत्तांत मिरवणूक दुपारी १ ते ३ च्या दरम्यान निघेल असे होते.
• अधिसूचनेतील मार्ग: तपोवन मैदान, आठवण लॉन्स, तपोवन क्रॉसिंग, पंचमुखी हनुमान मंदिर, काट्या मारुती चौक, देवी चौक, गणेशवाडी, गाडगे महाराज पूल, अहिल्याबाई होळकर पूल, रामतीर्थ.
• मिरवणुकीतील वाहने वगळता सर्व वाहनांसाठी बंद: अशोक स्तंभ ते रविवार कारंजा, रेडक्रॉस सिग्नल ते धुमाळ पॉइंट, मालेगाव स्टँड ते मखमलाबाद नाका, आणि दिंडोरी नाका ते मालेगाव स्टँड.

पर्यायी मार्ग:

• दिंडोरी नाका, पेठ नाका, मखमलाबाद नाका, गोदा पार्क, गजभिये पेट्रोल पंप, गंगापूर नाका.
• सीबीएस, मेहेर सिग्नल, अशोक स्तंभ, जुना गंगापूर नाका, फडोळ चौक, बाजार समिती सिग्नल, अमृतधाम चौक.
• पेठ नाका, कृषी उत्पन्न बाजार समिती सिग्नल, तारवाला सिग्नल, अमृतधाम चौक, मिरची चौक.
• दिंडोरी नाका, तारवाला सिग्नल, अमृतधाम चौक, मिरची चौक.
• द्वारकाकडून बळी मंदिराकडे जाणाऱ्यांनी उड्डाणपुलाचा वापर करावा.

मार्गाबाबत वृत्तांमध्ये फरक

पोलिस अधिसूचनेतील मार्ग बहुतांश पंचवटीतच राहतो आणि गणेशवाडी व गाडगे महाराज पुलावरून जातो. महापालिकेने टाइम्स ऑफ इंडियाला सांगितलेला मार्ग फुलबाजार, दिल्ली दरवाजा, नेहरू चौक, मेनरोड आणि रविवार कारंजा असा होता. सामनाचा मार्ग धुमाळ पॉइंट, मेनरोड, रविवार कारंजा आणि मालेगाव स्टँड असा होता (दोन्ही आधीची वृत्ते). तिघांमध्ये पोलिस अधिसूचना सर्वाधिक अधिकृत आहे. मात्र तीच अधिसूचना अशोक स्तंभ ते रविवार कारंजा आणि रेडक्रॉस ते धुमाळ पॉइंट हे रस्तेही बंद करते, जे तिच्याच मार्गावर नाहीत, आणि सारांशात त्याचे कारण दिलेले नाही. सकाळने मार्ग संक्षेपात दिला असण्याची शक्यता आहे, त्यामुळे त्या दिवशी खात्री करून घ्या.

शनिवार ३१ ऑक्टोबर: ध्वजारोहण आणि गोदा आरती

• सकाळी ६ ते मध्यरात्री १२ पर्यंत रामतीर्थाकडे जाणारे मुख्य रस्ते पूर्णपणे बंद.

बंद:

• अशोकस्तंभ, रविवार कारंजा, मालेगाव स्टँड, दिंडोरी नाका.
• मखमलाबाद नाका, मालेगाव स्टँड, रामतीर्थ.
• कपालेश्वर मंदिर, सरदार चौक, गौरी पटांगण, रामतीर्थ.
• खांदवे सभागृह, मालवीय चौक, पंचवटी कारंजा.
• शनी चौकाकडून रामतीर्थाकडे जाणारा मार्ग.
• रामसेतू पुलावरून वाहतूक बंद.

पर्यायी मार्ग:

• दिंडोरी नाका, पेठनाका सिग्नल, मखमलाबाद नाका, गोदापार्क, चोपडा लॉन्स, गंगापूर नाका.
• सीबीएस, मेहेर, अशोकस्तंभ, जुना गंगापूर नाका, ड्रीम कॅसल, फडोळ चौक, तारवाला सिग्नल, अमृतधाम चौक.
• पेठनाका, कृषी उत्पन्न बाजार समिती सिग्नल, तारवालानगर, अमृतधाम चौक, मिरची चौक.
• दिंडोरी नाका, तारवाला सिग्नल, अमृतधाम चौक, मिरची चौक.

गाडी कुठे लावायची आणि पायी कसे जायचे

सकाळने अधिसूचनेसोबत आठ वाहनतळ दिले आहेत; प्रत्येकासाठी पोहोचण्याचा मार्ग आणि घाटापर्यंतचा पायी मार्ग आहे. ते ३१ ऑक्टोबरच्या बदलांनंतर दिले असून ३० ऑक्टोबरलाही लागू आहेत का, हे सांगितलेले नाही.

• छत्रपती संभाजी महाराज उद्यान: गाडीने कसे पोहोचाल: गंगापूर रोड. घाटापर्यंत पायी: गुरांचा दवाखाना, सिद्धेश्वर मंदिर, अहिल्यादेवी होळकर पुलाखालून, एकमुखी दत्त मंदिर, गांधी तलाव.
• अशोकस्तंभ–रविवार कारंजा परिसर (नेमकी जागा दिलेली नाही): गाडीने कसे पोहोचाल: गंगापूर रोड, अशोकस्तंभ, रविवार कारंजा. घाटापर्यंत पायी: सराफ बाजार, भांडीबाजार, नीलकंठेश्वर घाट, गांधी तलाव.
• शिवाजी महाराज स्टेडियम: गाडीने कसे पोहोचाल: अशोकस्तंभ किंवा सीबीएसवरून, मेहेर सिग्नलमार्गे. घाटापर्यंत पायी: रेडक्रॉस सिग्नल, धुमाळ टी पॉइंट, नेहरू चौक, रोकडोबा मैदान.
• रुंगठा स्कूल: गाडीने कसे पोहोचाल: गंगापूर रोड, अशोकस्तंभ. घाटापर्यंत पायी: सिद्धेश्वर मंदिर, संभाजी महाराज उद्यान, होळकर पुलाखालून, गांधी तलाव.
• बी. डी. भालेकर मैदान: गाडीने कसे पोहोचाल: मोडक सिग्नल किंवा खडकाळी सिग्नल. घाटापर्यंत पायी: शालिमार, रेडक्रॉस सिग्नल, धुमाळ टी पॉइंट, नेहरू चौक, रोकडोबा मैदान.
• शिंदे मळा (तपोवनकडून): गाडीने कसे पोहोचाल: तपोवन क्रॉसिंग, कन्नमवार पुलाखालून, अमरधाम रोड. घाटापर्यंत पायी: गौरी पटांगण, म्हसोबा पटांगण, जुने भाजी पटांगण.
• शिंदे मळा (महामार्गावरून): गाडीने कसे पोहोचाल: ट्रॅक्टर हाऊस, नानावली पोलिस चौकी, अमरधाम पुलाखालून. घाटापर्यंत पायी: गौरी पटांगण, म्हसोबा पटांगण, जुने भाजी पटांगण.
• गौरी पटांगण: गाडीने कसे पोहोचाल: गणेशवाडी देवी चौक, फुलबाजार. घाटापर्यंत पायी: जुने भाजी पटांगण.

नो पार्किंग: दिंडोरी नाका ते पंचवटी कारंजा, रविवार कारंजा ते रेडक्रॉस सिग्नल, मेहेर सिग्नल ते रेडक्रॉस सिग्नल, आणि भाविकांच्या सर्व पायी मार्गांवर वाहने लावण्यास सक्त मनाई.

२३ ऑक्टोबरच्या पत्रानंतर काय बदलले

२३ ऑक्टोबरला पोलिसांनी महापालिकेला आठ जागा स्टॉलमुक्त ठेवण्याचे पत्र दिले होते. सकाळमध्ये आलेल्या अधिसूचनेत शिंदे मळा आणि गौरी पटांगण नव्याने आहेत. शासकीय कन्या विद्यालय (सीबीएस), होळकर पूल आणि इंद्रकुंड यांचा उल्लेख नाही. पत्रात पार्किंगसाठी दिलेला मालेगाव स्टँड ते मखमलाबाद नाका हा पट्टा आता दोन्ही दिवस बंद रस्ता आहे. अधिसूचनेलाच सध्याचे नियोजन माना.

पुढचा टप्पा: कुंभासाठी IIM नागपूरचा गर्दीचा अंदाज (वृत्त)

सिंहस्थातील गर्दी व वाहतूक व्यवस्थापनासाठी IIM नागपूरची सल्लागार म्हणून निवड झाल्याचे एबीपी माझाने २६ ऑक्टोबरला दिले. संस्थेचे संचालक डॉ. भीमराय मैत्री यांनी वाहिनीला सांगितले:

• अमृत (शाही) स्नानाच्या दिवशी नाशिक व त्र्यंबकेश्वरमध्ये सुमारे सव्वा दोन कोटी भाविक असू शकतात, आणि कुंभमेळ्याच्या इतर दिवशी रोज किमान दहा लाख.
• स्थानिक अधिकाऱ्यांनी तयार केलेल्या मोबिलिटी प्लॅनचे प्रमाणीकरण करणे हे IIM नागपूरचे काम आहे. सध्या ड्रोन सर्वेक्षण सुरू आहे. प्राथमिक मोबिलिटी प्लॅन आल्यावर ट्रॅफिक सिम्युलेशन आणि लिडार सर्वेक्षण होईल.
• पादचाऱ्यांसाठी आणि वाहनांसाठी वेगळे मार्ग, अचानक गर्दी वाढल्यास आपत्कालीन मार्ग, आणि येण्याच्या दिशेनुसार दोन्ही शहरांबाहेर वाहनतळ असतील.
• पुढील एका महिन्यात सर्व निश्चित होईल, असे ते म्हणाले.

हे सल्लागार संस्थेचे अंदाज आहेत, अधिकृत आकडे नव्हेत. आमच्या आधीच्या बातमीत IIM नागपूर, IIT दिल्ली आणि IIT तिरुपती यांच्या समूहाकडून गर्दीचे सिम्युलेशन सुरू असल्याचा उल्लेख होता. संपूर्ण कुंभमेळ्यात १२ कोटींहून अधिक भाविक येतील, असे कुंभमेळा मंत्री गिरीश महाजन यांनी २५ ऑक्टोबरला ईटीव्ही भारतला सांगितले.

त्र्यंबकेश्वरमधूनही (वृत्त, नवभारत, २५ ऑक्टोबर)

• ३१ ऑक्टोबरपूर्वी आखाड्यांमध्ये प्रमुख संतांचे आगमन सुरू झाले आहे.
• तेली गल्ली परिसरात भव्य मंडप उभारला जात आहे. कुशावर्त, तेली गल्ली, मेन रोड आणि मंदिर परिसरात सुरक्षा कडक केली जात आहे.
• कुशावर्त परिसरातील १८–२० माकडांच्या टोळीपैकी १२ माकडे वन विभागाने शुक्रवारी पकडली; त्यांना जवळच्या अभयारण्यात सोडण्याचे नियोजन आहे.

दोन दिवसांचे नियोजन

• ३० किंवा ३१ ऑक्टोबरला पंचवटीच्या दिशेने गाडी नेऊ नका. वरीलपैकी एखाद्या वाहनतळावर गाडी लावून चालत जा.
• ३१ ऑक्टोबरला रस्ते मध्यरात्रीपर्यंत बंद राहतील, त्यामुळे सायंकाळच्या आरतीनंतर परतण्याचेही नियोजन करा.
• दोन्ही दिवस रामतीर्थापासून २ किमी परिघात आणि त्र्यंबकेश्वरमध्ये मद्यविक्री बंद राहील (सविस्तर).

संपूर्ण कार्यक्रम, कार्ड आणि थेट अपडेट: ध्वजारोहण २०२६ हब.