MPCB ला अंबड MIDC जवळ दत्तनगरच्या भूजलात ४५ mg/L क्रोमियम आढळले; १७ इलेक्ट्रोप्लेटिंग युनिट्सना बंदची नोटीस

अपडेट, १४ ऑक्टोबर: महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळाने (MPCB) आता स्वतःचे निकाल दिले आहेत. टाइम्स ऑफ इंडियाने १३ ऑक्टोबरला दिलेल्या वृत्तानुसार, अंबड MIDC जवळील दत्तनगर येथील बोअरवेल आणि विहिरींतील भूजलाच्या दोन नमुन्यांत ४५ ppm (४५ mg/L) एकूण क्रोमियम आढळले. परवानगीयोग्य मर्यादा ०.०५ ppm आहे, म्हणजे हे प्रमाण मर्यादेच्या सुमारे ९०० पट आहे.

MPCB ला काय आढळले आणि काय कारवाई झाली

• दत्तनगरमधील बोअरवेल आणि विहिरींच्या भूजलाच्या दोन नमुन्यांत ४५ mg/L एकूण क्रोमियम (MPCB अहवाल, TOI नुसार).
• द प्रिंटनुसार MPCB चा प्रयोगशाळा अहवाल ११ ऑक्टोबरला आला आणि त्यात सल्फेट व क्लोराइडचे प्रमाणही जास्त आढळले. आणखी तीन बोअरवेलचे नमुने तपासणीसाठी पाठवल्याचे MPCB च्या प्रादेशिक अधिकाऱ्यांनी द प्रिंटला सांगितले.
• MPCB ने १७ इलेक्ट्रोप्लेटिंग युनिट्सना बंदची नोटीस दिली असून त्यांचा वीज आणि पाणीपुरवठा खंडित करण्याचे आदेश दिले आहेत. आणखी ५ युनिट्सना प्रस्तावित निर्देश देण्यात आले आहेत.
• पिवळसर दूषित पाणी आतापर्यंत दत्तनगरमधील सुमारे अर्धा किलोमीटरच्या पट्ट्यात आढळले असून त्याच्या वरच्या आणि खालच्या बाजूच्या बोअरवेलमधून बहुतांशी स्वच्छ पाणी मिळाले आहे, असे MPCB च्या अधिकाऱ्याने TOI ला सांगितले.
• TOI नुसार अंबड MIDC मध्ये सुमारे ८९ युनिट्स इलेक्ट्रोप्लेटिंग, गॅल्व्हनायझिंग, फॉस्फेटिंग किंवा पावडर कोटिंगचे काम करतात.
• द प्रिंटने उद्धृत केलेले कार्यकर्ते रोशन केदार यांच्या मते, नाशिक महानगरपालिकेने दत्तनगरमधील काही बोअरवेल सील केल्या आहेत, जेणेकरून नागरिक हे पाणी वापरणार नाहीत.

आधीची खासगी प्रयोगशाळा चाचणी

• इंडियन एक्सप्रेसने १३ ऑक्टोबरला दिलेल्या वृत्तानुसार, अश्वमेध इंजिनिअर्स अँड कन्सल्टंट्स या खासगी प्रयोगशाळेने ३ ऑक्टोबरला अंबड MIDC जवळील नंदिनी नदीचे नमुने तपासले. नंदिनी नदी गोदावरीला मिळते.
• त्या चाचणीत एकूण क्रोमियम ५०.५ mg/L, त्यापैकी ५०.३ mg/L हेक्झाव्हॅलेंट आढळले. BIS ची पिण्याच्या पाण्याची मर्यादा ०.०५ mg/L आहे.
• नमुने कार्यकर्ते राजेश पंडित आणि SANDRP च्या परिणीता दांडेकर यांनी गोळा केले.

दोन वेगवेगळ्या चाचण्या

हे दोन्ही निकाल एकाच मोजणीचे नाहीत. खासगी प्रयोगशाळेने कार्यकर्त्यांनी गोळा केलेल्या नमुन्यांत ५०.५ mg/L एकूण आणि ५०.३ mg/L हेक्झाव्हॅलेंट क्रोमियम नोंदवले. MPCB ने दत्तनगरच्या भूजलात ४५ mg/L एकूण क्रोमियम नोंदवले. आम्ही दोन्ही निकाल प्रसिद्ध झाले तसेच देत आहोत.

सरकारची प्रतिक्रिया

मंत्री गिरीश महाजन यांनी गुरुवारी परिसराला भेट दिली. पर्यावरणमंत्री पंकजा मुंडे यांनी प्रदूषण करणाऱ्या उद्योगांवर तातडीने कारवाई करण्याचे निर्देश MPCB ला दिल्याचे त्यांच्या कार्यालयातील अधिकाऱ्याने सांगितले.

यापैकी कोणताही निकाल गोदावरीच्या स्नान घाटांवरील पाण्याचा नाही. उच्च न्यायालयाच्या प्रकरणासाठी घेतलेल्या नमुन्यांबाबत आमची आधीची बातमी पाहा.