सिंहस्थ 2027 साठी पावसाळा-सज्ज तंबू शहर योजनांचा आढावा

एका उच्चस्तरीय आढावा समितीने सिंहस्थ कुंभमेळा 2027 साठी प्रस्तावित नाविन्यपूर्ण पावसाळा-सज्ज तंबू शहर रचनांचे मूल्यांकन केले आहे, जे भारतातील मोठ्या प्रमाणावरील तात्पुरत्या निवासासाठी एक महत्त्वपूर्ण अभियांत्रिकी प्रगती आहे. कुंभमेळ्याच्या पवित्र स्नानाच्या तारखा ऑगस्ट आणि सप्टेंबरच्या सर्वाधिक पावसाळी महिन्यांत येत असल्याने, पारंपारिक कॅनव्हास तंबू मॉडेल पूर्णपणे अपुरे आहे, ज्यामुळे भाविकांच्या निवाऱ्यासाठी मूलभूतपणे नव्या दृष्टिकोनाची आवश्यकता आहे.

विजेत्या रचनेत प्रामुख्याने प्रक्रिया केलेल्या बांबूपासून बनवलेल्या हवामान-प्रतिरोधक संरचना आहेत - एक हलके, टिकाऊ आणि नाशिक परिसरात मुबलक उपलब्ध असलेले साहित्य. बांबूचे सांगाडे 120 किलोमीटर प्रति तास वाऱ्याचा वेग सहन करण्यासाठी तयार केले आहेत आणि UV-प्रतिरोधक बाहेरील थर आणि इन्सुलेटेड आतील अस्तर असलेल्या बहुस्तरीय जलरोधक छतांनी सज्ज आहेत. प्रत्येक तंबू युनिटमध्ये पाण्याचा शिरकाव रोखण्यासाठी उंचावलेला मजला, योग्य निचरा वाहिन्या आणि आर्द्रता जमा होणे टाळणारी हवेशीर यंत्रणा आहे.

IIT बॉम्बेच्या वास्तुविशारद आणि कोकणच्या पारंपारिक बांबू कारागीरांच्या अभियांत्रिकी पथकाने एक मॉड्युलर प्रणाली तयार केली आहे जिथे तंबू युनिट्स लवकर जोडता, विघटित करता आणि आवश्यकतेनुसार हलवता येतात. सध्याच्या पावसाळी हंगामात प्रत्यक्ष चाचणीसाठी साधुग्राम स्थळावर 50 तंबू युनिट्सचे प्रोटोटाइप गाव उभारले गेले आहे. प्रारंभिक निकाल दर्शवतात की संरचना उत्कृष्ट कामगिरी करत आहेत, एका दिवसात 100mm पेक्षा जास्त जोरदार पावसातही शून्य गळती आहे.

हवामान प्रतिरोधकतेपलीकडे, बांबू तंबू शहर संकल्पना कुंभमेळ्याच्या टिकाऊपणा उद्दिष्टांशी सुसंगत आहे. बांबू हा वेगाने नवीकरणीय स्रोत आहे आणि बांधकामात वापरलेला प्रक्रिया केलेला बांबू महोत्सवानंतर फर्निचर आणि ग्रामीण गृहनिर्माणासाठी पुन्हा वापरता येतो. तंबू संरचनांमध्ये प्रकाश आणि फोन चार्जिंगसाठी सोलर पॅनेल, पावसाचे पाणी साठवण प्रणाली आणि कंपोस्टिंग शौचालये यांचाही समावेश असेल.